وضعیت بازار  خرید و فروش  آهن قراضه در پاییز ۹۹

خرید و فروش آهن قراضه یکی از مهم‌ترین محصولات آهن آلات است که حجم بزرگی از معاملات را در بازار آزاد آهن به خود اختصاص داده است. همانطور که می‌دانید فولاد یکی از آلیاژهای پرکاربرد آهن می‌باشد و در صنعت فولاد استفاده از آهن قراضه، بیشتر از آهن نو کاربرد دارد. تجارت ضایعات فولادی، در بین سایر فلزات جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است. این روزها با وجود وضعیت اقتصادی نابسامان، نوسانات شدید در قیمت ارزها و تحریم‌ها، بازار آهن قراضه با وضعیت چالش برانگیزی رو به رو شده است و اکثر تولید کنندگان و کارخانجات با کمبود مواد اولیه آهنی مواجه شده‌اند.

ضایعات آهنی یکی از مهم‌ترین مواد اولیه است و کمبود آن در روند تولید محصولات فولادی اختلال ایجاد کرده است. کمبود قراضه آهن از یک سو و نوسانات قیمت آن از سوی دیگر، این بازار را با چالش‌های زیادی رو به رو کرده است. قیمت آهن قراضه به صورت کیلویی محاسبه میشود و در ۴ کیفیت مختلف آهن قراضه روغنی، آهن قراضه سبک و سنگین و آهن قراضه سوپر به فروش میرسد.

 

قیمت آهن قراضه

 

آهن قراضه چیست؟

آهن قراضه یا Scrap iron، به ضایعات فلزاتی گفته می‌شود که در اثر شکستگی، پوسیدگی و اصطکاک دچار تغییرات شکل به صورت شیمیایی یا فیزیکی شده‌اند طوری که دیگر مانند حالت قبل خود قابل استفاده نیستند اما قابلیت برگشت پذیری دارند. به عبارت دیگر می‌توان گفت که آهن قراضه همان اضافات به درد نخور و بازیافتی از محصولات فلزی است که دیگر قابل استفاده نیستند. این ضایعات آهنی در صنایع مختلف و کارخانجات به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع تأمین شناخته می‌شود.

دلایل اهمیت آهن قراضه

  • قابل بازیافت بودن آهن: آهن خاصیت برگشت پذیری دارد و بازیافت آن را تا چندین بار می‌توان تکرار کرد.
  • صرفه جویی ۷۵ درصدی در منابع انرژی: با بازیافت کردن آهن دیگر نیازی به استخراج سنگ آهن و خالص‌سازی آن نیست.
  • پتانسیل بالا برای جمع آوری آهن قراضه: در کشور حدود ۳ میلیون تن آهن قراضه جم آوری می‌شود اما با این حال باز هم پتانسیل جمع‌آوری دارد.
  • به صرفه بودن و درآمدزایی بیشتر: شاید از دید مردم عادی، آهن قراضه اهمیتی نداشته باشد اما طبق نظر کارشناسان، ۹۵ درصد فلزات تولیدی در دنیا، از آهن ساخته می‌شوند.

    انواع آهن ضایعاتی

طبقه بندی‌های مختلفی برای قراضه‌های آهنی تعریف شده است و در بازار آهن می‌توانید انواع و اقسام طبقه‌بندی‌ها به گوشتان بخورد. ما در اینجا به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم. طبق استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، در یک طبقه بندی، قراضه آهن را به صورت درجه بندی می‌کنند:

قراضه ویژه: این نوع ضایعات ضخامت و خلوص بیشتر کیفیت بالایی دارند و بدون زنگ زدگی می‌باشند. مانند: تسمه‌های آهنی ضخیم، لوله سیاه ضخیم، میلگردها و… .

درجه یک: درصد خلوص این ضایعات حداقل ۹۷ درصد است مانند: آبگرمکن یا اجاق گازهای بدون زنگ زدگی، موتورها، ابزارآلات برقی، شوفاژهای از کار افتاده و… .

درجه دو: این ضایعات حداقل ۹۴ درصد آهن خالص دارند، مانند: میلگردهایی که حالت کلاف دارند، فنرهایی که در بانداژ و بسته بندی به کار می‌روند، ورق‌ها و لوله‌های گالوانیزه و… .

درجه سه: درصد خلوص این قراضه‌ها حداقل ۹۲ درصد می‌باشد یعنی ۹۲ درصد آهن دارند. حلب‌ها، ورق‌های گالوانیزه کهنه و… در قراضه‌های درجه سه جای دارند.

درجه چهار: لازم به ذکر است که در مصوبه موسسه تحقیقات و استاندارد صنعتی، قراضه‌هایی با درجه های تعریف نشده‌اند اما در بازار زیاد شنیده شده و کاربرد دارد. قراضه‌های درجه ۴ مانند: پلیسه‌های بدون رنگ.

این دسته‌بندی‌ها با توجه به کیفیت، ضخامت، ابعاد و … تعریف می‌شوند. برای هر کدام از این دسته‌ها قیمت خاصی معین می‌گردد. بعضی از قراضه‌ها که بیش از یک متر ابعاد دارند، باید برش بخورند و معمولا هزینه برش را هم اضافه می‌کنند. مانند تمام محصولات و مقاطع فولادی، قیمت هر کیلو آهن قراضه از نوسات قیمتی شدید برخودار است.

 

قیمت اهن قراضه امروز

 

منابع عمومی برای جمع آوری آهن قراضه

ضایعات فلزی به جا مانده از تخریب پل‌ها، سیل و زلزله، ساختمان قدیمی، ریل‌های کهنه راه آهن، خودروهای فرسوده یا مستهلک شده و… یکی از مهم‌ترین منابع جمع‌آوری آهن قراضه محسوب می‌شوند. ای فلزات بعد از تخریب دیگر کاربرد ندارند اما بعد از بازیافت در مصارف گوناگون کاربرد خواهند داشت.

منابع خانگی برای تولید آهن قراضه

فلزات دور ریخته شده از مصارف خانگی مانند قوطی‌های فلزی، قوطی‌های نوشابه و سایر بسته‌بندی‌هایی که حاوی آهن هستند، یک منبع خوب و قابل دسترس برای جمع‌آوری قراضه‌های آهنی است.

منابع صنعتی برای تولید و جمع آوری آهن

گاهی پیش می‌آید که در کارخانجات و مجتمع‌های صنعتی، پروفیل‌ها یا ورق‌های تولید شده، کیفیت خوبی و کافی ندارند و قابل استفاده در بخش‌های دیگر نیستند. بنابراین به عنوان قراضه مورد بازیافت قرار می‌گیرند.

وضعیت فعلی آهن قراضه در جهان

بازار قراضه آهن و ضایعات بازیافتی، یکی از مهم‌ترین بازارهای مهم جهانی است و به عنوان سرمایه ملی به حساب می‌آید. برخی کشورهای مانند آمریکای شمالی و اروپایی، با فروش آهن قراضه رونق و گسترش زیادی برای اقتصاد خود داشته‌اند. طبق آمارهای بین المللی، برای تجارت قراضه آهن در جهان، چیزی بیش از ۱۵۰ میلیون تن برآورد شده است. علاوه بر آن، برزیل، آلمان، انگلستان و آمریکا بزرگترین صادرکنندگان آهن قراضه به شمار می‌آیند، طوری که حدود ۴۶ درصد از صادرات آهن قراضه را به خود اختصاص داده اند و در این میان کشورهایی مانند کره جنوبی و ایتالیا، بزرگترین وارد کنندگان آهن قراضه بودند (حدود درصد واردات جهانی).

وضعیت فعلی آهن قراضه در ایران

بازار بازیافت ضایعات آهنی در ایران رونق گسترده دارد و می‌توان گفت که ذاتاً پولساز است. بعضاً خریداران و فروشندگان این بازار، درآمد بالایی دارند. طبق آمارهای به دست آمده، حدود ۳۰ هزار نفر در ایران در بازار قراضه آهن فعالیت می‌کنند. اما یا این وجود نیاز بازار داخلی به آهن، به صورت متناسب تأمین نمی‌شود چرا که افرادی که در این حوزه کار می‌کنند سواد آنچنانی ندارند و این بازار بیشتر حالت دوره گردی و دلالی دارد. مطالعات نشان می‌دهد که تا سال ۱۴۰۴، نیاز کشور به قراضه آهن حدود ۵ میلیون تن در سال خواهد بود. در حالی که تولید فعلی کشور در آهن، حدود ۲ میلیون تن در سال است که طبق چشم انداز پیش بینی شده، این میزان تولید باید دو برابر شود.